Sikirini eziggya amazzi zikola kinene nnyo mu kukwata obulungi ebiwujjo by’ekikoomi, ekintu ekisoomoozebwa nga kirimu obunnyogovu bungi. Ziyawula ekitundu ky’amazzi okuva mu butundutundu bwa slag obugumu, ne ziyamba okwongera okulongoosa n’okusuula.
Mu kiwandiiko kino, twetegereza obukulu bw’okuggya amazzi mu screens mu kukwata slag, okulaga emigaso nga okulongoosa mu bulungibwansi, okukendeeza ku ssente z’okuddaabiriza, n’ebirungi ebiri mu butonde. Tuteesa n’ebika eby’enjawulo eby’ebisenge ebiggya amazzi, omuli ebisenge ebikankana, ebisiba ebikyukakyuka, n’ebyuma ebinyiga emisipi, n’engeri gye bikozesebwamu mu ngeri ey’enjawulo mu mulimu gwa slag. Nga bategeera ebifaananyi byabwe, bizinensi zisobola okusalawo mu ngeri ey’amagezi n’okulongoosa enkola zaabwe ez’okukwata slag.
Sikirini eziggya amazzi zikola kinene nnyo mu kukwata obulungi ebikuta by’ekikoomi, ekintu ekiva mu mulimu gw’okukola ebyuma. Ekiwandiiko kino kigenderera okunoonyereza ku makulu g’ebisenge ebiggya amazzi mu nkola eno n’okuta ekitangaala ku migaso gyabyo.
Furnace slag, era emanyiddwa nga steel slag, bisigalira ebisaanuuse ebikolebwa nga ekyuma kisaanuuse okuvaamu ekyuma. Olw’okukozesa enkola y’okwawula ennyogovu mu nkola y’okusunsula ebisasiro, obunnyogovu mu bikuta buba bungi nnyo.Wano we wava ebisenge ebiggya amazzi mu nkola.
Sikirini eziggya amazzi, ng’erinnya bwe liraga, zikoleddwa okuggya obunnyogovu obuyitiridde mu bintu, ne kibanguyira okukwata n’okutambuza. Mu mbeera y’ekikoomi, ebisenge ebiggyamu amazzi byawula bulungi ekitundu ky’amazzi okuva mu kitundu ekigumu, ekivaamu ekintu ekikalu era ekiddukanyizibwa.
Ekimu ku birungi ebikulu ebiri mu kukozesa ebiziyiza okuggya amazzi mu kukwata ebiwujjo by’ekikoomi kwe kukendeeza ku bunnyogovu. Bw’oggyawo amazzi agasukkiridde, obuzito bw’omusulo bukendeera nnyo, ekifuula okutambuza okwangu era okukekkereza ssente. Omusulo ogukalu era gukendeeza ku bulabe bw’okuyiwa era gulongoosa obukuumi okutwalira awamu nga okwata n’okusuula.
Okwongerezaako, ebiziyiza okuggya amazzi biyamba mu kukuuma obutonde bw’ensi mu makolero g’ebyuma. Nga ziggya obulungi obunnyogovu mu bbugumu ly’ekikoomi, ebisenge bisobozesa okuzzaawo n’okuddamu okukozesa ebintu eby’omuwendo. Kino tekikoma ku kukendeeza kasasiro wabula kikuuma n’eby’obugagga eby’omu ttaka n’okukendeeza ku kaboni akwatagana n’okukola ebyuma.
Ng’oggyeeko obusobozi bwazo obw’okuggya obunnyogovu, ebisenge ebiggyamu amazzi nabyo biyamba mu kugabanya n’okwawula obunene bw’obutundutundu obw’enjawulo munda mu slag. Kino kikulu nnyo naddala mu kutuuka ku kintu ekikwatagana era ekifaanagana. Sikirini ziggya bulungi obutundutundu obunene ennyo, ne zikakasa nti ekintu ekisembayo kituukana n’ebiragiro bye baagala.
Okusobola okulongoosa omulimu gw’ebisenge ebiggya amazzi mu kukwata ebiwujjo by’ekikoomi, okuddaabiriza n’okulondoola buli kiseera kyetaagisa. Kuno kw’ogatta okuyonja ssirini okuziyiza okuzibikira n’okukakasa nti ebipande bya ssirini bikwatagana bulungi n’okusika. Mu kukola ekyo, screens zisobola okukola ku mutindo gwazo ogusinga, ekivaamu okulongoosa mu bikolebwa n’okukekkereza ssente.
Sikirini eziggya amazzi zikola kinene nnyo mu kukwata ebiwujjo by’ekikoomi, ekiva mu nkola y’okukola ebyuma. Sikirini zino zikoleddwa mu ngeri ey’enjawulo okwawula ebikalu ku mazzi, okukakasa nti enzirukanya ennungi era ennungi ey’ebisasiro. Waliwo ebika by’ebyuma ebifulumya amazzi eby’enjawulo ebisangibwa ku katale nga buli kimu kirimu ebintu eby’enjawulo n’emigaso.
Ekika ekimu eky’okuggya amazzi mu kikoomi ekitera okukozesebwa mu kukwata ebiwujjo by’ekikoomi kye kiziyiza ekikankana. Sikirini eno ekozesa okukankana okw’amaanyi (high-frequency vibration) okwawula amazzi ku slag, ekisobozesa okuggya amazzi mu ngeri ennyangu era ennungi. Entambula y’okukankana eyamba okwongera ku sipiidi amazzi gye gakulukuta okuva mu slag, okukendeeza ennyo ku bunnyogovu. Ekika kya screen kino kikola nnyo mu kuggyawo amazzi agasukkiridde n’okulongoosa enkwata y’ebiwujjo by’ekikoomi.
Ekika ekirala eky’okuggya amazzi mu mazzi ekikozesebwa ennyo mu kukwata slag ye centrifugal dewatering screen. Sikirini eno ekozesa empalirizo ya centrifugal okwawula amazzi ku bikalu. Entambula y’okuzimbulukuka eya ssirini ekola ekifaananyi ekifuumuuka (centrifugal effect), ng’esika amazzi okutuuka ku mbiriizi ez’ebweru ate ebikalu ne bitambula nga byolekera wakati. Enkola eno ey’okwawula ekakasa nti amazzi gakola bulungi nnyo era eyamba mu kukendeeza ku bunnyogovu obuli mu slag.
Ng’oggyeeko ebika bino, waliwo n’ebiziyiza okuggya amazzi mu bbanga (vacuum dewatering screens) ebitera okukozesebwa mu kukwata ebiwujjo by’ekikoomi. Sikirini zino zikozesa enkola ya vacuum okuggya amazzi mu slag. Ekiwujjo kikola amaanyi ag’okusonseka agasika amazzi okuyita mu ssirini, ne galeka ebikalu. Enkola eno ey’okuggya amazzi mu mazzi ekola nnyo era ekakasa nti obunnyogovu buggyibwa mu bujjuvu mu ssita.
Sikirini eziggyamu amazzi kikulu nnyo mu mulimu gw’okukola ebyuma mu kukwata ebiwujjo by’ekikoomi. Sikirini zino ziggyawo obunnyogovu obusukkiridde, zigabanya obutundutundu, era zitereeza entambula y’omusulo. Emigaso gyazo giyamba okukola obulungi, okuyimirizaawo, n’obuwanguzi bw’amakolero g’ebyuma.
Nga balondawo ekika ekituufu eky’okuggyamu amazzi, abakola ebyuma basobola okutumbula emirimu gy’okuddukanya ebisasiro, okukendeeza ku bunnyogovu, n’okwongera ku bibala by’ekifo. Ka kibeere screen ekankana, centrifugal oba vacuum dewatering screen, ebyuma bino biraga nti bya muwendo mu makolero g’ebyuma.